سندرم شکست جراحی کمر یک واژه کلی بوده و نام یک بیماری یا یک تشخیص دقیق نمی باشد. در واقع، سندرم شکست جراحی کمر همان باقی ماندن درد کمر یا اندام تحتانی یا ایجاد آن پس از جراحی ستون فقرات می باشد. برخی معتقدند اگر سه ماه از عمل جراحی کمردرد بهتر نشود باید به فکر سندرم شکست جراحی کمر و علت آن بود.

چگونگی بروز سندرم شکست جراحی کمر

عامل بروز کمر درد مخلوطی از دردهای نوسی سپتیو و نوروژنیک می باشد. مکانیسم های متفاوتی می تواند منشأ پیدایش درد در این بیماران باشد. درد می تواند مشابه درد قبل از عمل بوده و یا نوع جدیدی از درد با کیفیت متفاوت از آن باشد. کمردرد یا درد در یک یا هر دو پا ممکن است بروز نموده و می تواند منشأ آن از محلی غیر از کمر باشد. مسائل فرهنگی، اجتماعی و نیز کاهش تحرک بیمار پس از عمل را میز باید در نظر گرفت.

همچنین بخوانید: درد عضو خیالی

شیوع

شیوع سندرم شکست جراحی کمر در اولین عمل حدود 30 % و در عمل دوم حدود 50 % می باشد. اگر درد دوطرفه سیاتیک یا تنگی کانال نخاع در همان اولین عمل وجود داشته باشد شیوع سندرم شکست جراحی کمر بالاتر هم می رود. تنگی کانال نخاع (25-29 %)، دردهای دیسکوژنیک (20 – 22 %)، پسودوآرتروز (14 %)، دردهای نوروپاتیک (10 %)، عود بیرون زدگی دیسک (7 – 12 %)، سندرم فاست کمری (3 %)، اختلالات مفصل ساکروایلیاک (2 %)، علل نامعلوم درد (10 %)، تشخیص های شایع روحی روانی مانند افسردگی، اضطراب و اعتیاد در این بیماران به وفور دیده می شود.

علل سندرم شکست جراحی کمر

تشخیص علت سندرم شکست جراحی کمر در 90 % موارد امکان پذیر بوده و معمولاً به دو علت مکانیکی و غیرمکانیکی می باشد. عوامل مکانیکی موجب فشار بر ریشه یا طناب نخاعی شده و امکان اصلاخ آن با انحام مجدد جراحی وجود دارد،‌ولی در صورتی که عامل غیرمکانیکی باشد درد با جراحی از بین نمی رود.

علل مکانیکی مانند عللی همچون تنگی کانال نخاع، عود بیرون زدگی دیسک، ناپایداری ستون فقرات، کیست سنوویال، لنگیدن ناشی از عوامل عروقی، پسودومننگوسل، پسودوآرتروز، و جراحی ناموفق بهم چسباندن ستون فقرات می باشد.

علل غیر مکانیکی به دلایلی همچون فیبروز اپیدورال، دیسک دژنره شده، رادیکولوپاتی، سندرم فاست کمری، اختلالات مفصل ساکروایلیاک، سندرم میوفاشیال، دیستروفی رفلکسی سمپاتیک، آرکنوئیدیت،‌علل روحی روانی، بیماری های سیستمیک، و علل نامعلوم بوجود می آید.

درمان سندرم شکست جراحی کمر

درمان شامل جراحی در موارد علل مکانیکی و اقدامات مداخله گرایانه (اینترونشنال) برای سایر موارد بکار می روند. بعلاوه انجام روزانه ورزش های مخصوص در خانه و فیزیوتراپی و دارودرمانی باید همراه با سایر اقدامات بکار گرفته شوند.

انجام نورولیز با امواج رادیویی در مواردی مفید است که درگیری مفاصل فاست یا ساکروایلیاک وجود داشته باشد. همچنین نورولیز گانگلیون ریشه خلفی با امواج رادیویی بصورت پالش در مورد دردهای انتشاری مؤثر می باشد. روش راکس (اپیدورولیز بصورت باز کردن چسبندگی های اپیدورال) نیز در موارد فیبروز اپیدورال و ادم ریشه مؤثر است.

درمان جراحی

جراحی ستون فقرات فقط می تواند دو کار انجام دهد

  1. برداشتن فشار از روی ریشه عصب درگیر
  2. پایدار نمودن مفصل دردناک

همچنین بخوانید: سندروم پیریفورمیس

در حقیقت، جراحی بلافاصله قادر به از بین بردن درد بیمار نمی گردد. زیر اصولاً جراحی بر روی محل دردناک ضایعه نمی باشد. برای مثال، جهت دردهای انتشاری معمولاً دیسک تخلیه می گردد و التهاب و ادم ریشه عصبی از چندین روز تا سه ماه ممکن است ادامه داشته باشد. جراحی دیسک برای کاهش دردهای انتشاری موفق بوده ولی برای دردهای ستون فقرات ناشی از بیرون زدگی دیسک تأثیری ندارد. همچنین می توان انتظار داشت که درد بیمار پس از انجام جراحی با روش به هم چسباندن مهره ها در لغزیدگی مهره (اسپوندلولیستزیس) می تواند کاهش پیدا کند.