سندرم میوفاشیال (Myofascial pain syndrome) که به آن سندرم درد میوفاسیال یا سندرم میوفاسیال هم گفته می شود، شامل گروه بزرگی از اختلالات عضلانی است که دارای نقاط ماشه ای و حساس هستند. علائم آن می تواند شامل درد، اسپاسم عضلانی، حساسیت و سفتی و محدودیت حرکت و گاهی اوقات اختلالات اتونومیک است. علائم می تواند به مناطق دورتر از این نقطه ماشه ای انتشار یابد. سایر اسامی سندرم میوفاشیال شامل میالژی، میوزیت، فیبروزیت، میوفاشئیت، فیبرومیوزیت و روماتیسم عضلانی است. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد سندرم میوفاشیال این مقالۀ وب سایت دکتر ذاکری را تا انتها بخوانید.

سندرم میوفاشیال

شیوع

شیوع سندرم میوفاشیال بین سنین 30 تا 50 سال و در زنان 55 درصد و در مردان 45 درصد می باشد. سندرم میوفاشیال بیش از همه سر و گردن، کمربند شانه و ناحیه کمری را درگیر می کند.

همچنین بخوانید: سندروم پیریفورمیس

علائم

علائم و نشانه‌های سندرم میوفاشیال عبارتند از:

  • درد عمیق در عضلات
  • دردی که ادامه دار باشد یا بدتر شود
  • گرهی حساس در عضله
  • مشکلات خواب به دلیل وجود درد

سبب شناسی سندرم میوفاشیال

ساده ترین علت شناخته شده برای سندرم میوفاشیال آسیب به ساختمان های عضلانی و افزایش حجم کاری عضلات و فشار بیش از حد به آن ها است. نقاط ماشه ای که به صورت نقاط حساس کوچک گردی هستند در بعضی از افراد قابل شناسایی است. پیام های تحریکی که از این نقطه منشأ می گیرد، دستگاه عصبی مرکزی را بمباران می کنند که باعث ایجاد درد موضعی می گردد. نقطه ماشه ای به این علت نامگذاری می شوند که تحریکات آن ها مانند کشیدن ماشۀ اسحله، موجب بروز اثراتی در سایر مناطق می گردد. به همین دلیل، این واژه نشان دهنده وجود رابطه بین دو نقطه شروع تحریک و هدف است.

نقاط ماشه ای غالباً برای مدت های طولانی به صورت مناطق مخفی و خاموش در عضلات باقی می ماند و در عضلات خود را به صورت یک محدودیت حرکت، خستگی سریع نشان می دهد. این علائم می تواند با مشکلات مربوط به خود آسیب به اعضای بدن نیز اضافه گردد. در حضور این حالت هرگونه استرس یا آسیب جدید می تواند فعالیت مجدد این نقاط را به وجود آورد. نقاط ماشه ای که فعال نیستند ممکن است به علت گرما یا سرما یا لرزش طولانی به علت تغییرات آب و هوایی فعال گردد.

نقاط ماشه ای در سندرم میوفاشیال

علل دیگر ایجاد نقاط ماشه ای

یکی دیگر از مواردی که باعث ایجاد نقاط ماشه ای می گردد انجام بعضی از کارهای روزمره مانند تایپ کردن است که به دلیل بروز آسبب های میکروسکوپی بوده، و این نقاط ماشه ای از انواع شروع اثر آهسته است. بنابراین، موارد زیادی وجود دارد که بدن را مستعد به ایجاد نقاط ماشه ای می کند، همچون عوامل مکانیکی مانند پای کوتاه، کوچک بودن یک طرف لگن، وضعیت نامناسب و بی حرکتی طولانی مدت که همگی می توانند باعث فشار بیش از حد به عضلات شود. به علاوه عوامل دیگری مانند کمبود ویتامین، کمبود مواد معدنی، سوخت و ساز پایین بدن، اختلال عملکرد غدد اندوکرین، و عفونت های مزمن ویروسی و میکروبی هم می تواند سبب بروز نقاط ماشه ای گردند.

در معاینه دقیق بیماران معمولاً بیش از یک نقطه ماشه ای پیدا می شود. طولانی شدن اثر و حضور یک نقطه ماشه ای ممکن است باعث ایجاد یک نقطه ماشه ای ثانویه گردد. گاهی اوقات این نقاط ماشه ای ثانویه می تواند عامل اصلی درد بیمار باشد و تا وقتی که از بین نرود نقطه ماشه اولیه خود را نشان نمی دهد.

عوامل خطرزا

سندرم میوفاشیال با یک تحریک ایجاد می‌شود، مانند فشار، که نقاط ماشه‌ای را در عضلات روشن می‌کند. عوامل خطرزا عبارتند از:

  • آسیب عضله
  • استرس و عصبانیت

عوارض

عوارض مرتبط با سندرم میوفاشیال عبارتنداز:

مشکلات خواب: علائم این بیماری ممکن است خواب شبانه فرد را مختل سازد. فرد در پیدا کردن پوزیشن مناسبی برای خواب مشکل داشته باشد.

فیبرومیالژیا: برخی پژوهش‌ها حاکی از آن هستند که سندرم فاشیال ممکن است در برخی افراد منجر به فیبرومیالژیا شود. فیبرومیالژیا یک بیماری مزمن است که تظاهرات آن به صورت درد گسترده است. باور بر این است که مغز افراد مبتلا به فیبرومیالژیا به درد حساس‌تر است.

علائم بالینی سندرم میوفاشیال

افراد دارای سندرم میوفاشیال غالباً با یک درد دائمی عضلات سفت و دردناک، محدودیت حرکت و خستگی عمومی و با ترکیبی از این ها خود را نشان می دهد. بیماران ممکن است از درگیری عضلات خود بی اطلاع بوده و از سردرد، درد گردن، درد مفاصل و درد پشت و درد سیاتیک در اندام شکایت داشته باشند.

شدت سندرم میوفاشیال می تواند از یک درد خفیف یا یک درد شدید آزاردهنده متفاوت باشد. درد می تواند مداوم و دوره ای باشد اما غالباً دائمی، ناتوان کننده و محدودکننده است. و با تحریک و لمس نقاط ماشه ای به وجود می آید. هرچه نقاط ماشه ای حساس تر باشند شدت گسترش درد ناشی از آن به مناطق مجاور متفاوت است.  در تعداد اندکی از بیماران شکایت ناشی از نقاط ماشه ای درد نیست بلکه محدودیت حرکتی به علت کوتاه شدن و انقباض کردن عضلات فرد است.

سندرم میوفاشیال ممکن است موجب تأخیر در بهبود از جراحی به دلیل ایجاد نقاط ماشه ای در عضلات اطراف زخم جراحی گردد. نقاط مخفی ماشه ای حتی شاید به دنبال اقدامات بعد از جراحی مانند ورزش ها، فیزیوتراپی ها و اولتراسوند غیرفعال شود.

این مقاله را نیز بخوانید: نقرس

چه موقع به پزشک مراجعه کنیم

اگر دچار درد عضلانی شدید که با گذشت زمان رفع نشد، حتماً باید به پزشک مراجعه کنید. تقریباً همه افراد گاه‌وبیگاه دچار درد عضلانی می‌شوند. اما اگر این درد با وجود استراحت ادامه یابد، به پزشک مراجعه کنید.