سندروم پیریفورمیس و درمان آن

در زمانهای گذشته سندروم پیریفورمیس را دلیل 6 درصد سیاتیکا (سندرم با درد انتشاری از کمر به طرف باسن و قسمت خلفی و خارجی اندام تحتانی که شایعترین علت آن فتق دیسک بین مهره ای پایین کمر است و یا دردی که در هر جایی در طول مسیر عصب سیاتیک قرار دارد) می دانستند. سندروم پیریفورمیس piriformis syndrome به دام افتادن عصب سیاتیک بیماری است. میزان شیوع این بیماری در زنان 6 برابر مردان است.

سندروم پیریفورمیس و بهترین راهها برای درمانهای آن

احتمال دارد شما هم جزو آن دسته از افرادی باشید که گاهی اوقات درد مبهمی در لگن و پاهای خود احساس می کنند. بهتر است بدانید که این دردها می تواند نشانه هایی از ابتلا به بیماری سندروم پیریفورمیس باشد. سندروم پیریفورمیس به دلیل اختلال عضله پیریفورمیس ایجاد می شود. اگر می خواهید در مورد این بیماری اطلاعات بیشتری کسب کرده و بیشتر با آن آشنا شوید و علائم و دلایل آن را بهتر بشناسیم، توصیه می کنیم این مقالۀ وب سایت دکتر ذاکری را تا انتها بخوانید. علاوه بر این، اگر خودتان یا یکی از اطرافیانتان به این بیماری مبتلا هستید، بهترین روش های درمان آن را به شما معرفی خواهیم کرد.

معرفی آناتومی عضله پیریفورمیس

عضله پیریفورمیس عضله کوچکی است که در انتهای لگن (پشت گلوتاتوس مکسیموس) قرار دارد. بافت این عضله از پایین ستون فقرات شروع و به سطح بالایی استخوان ران متصل می شود. نقش عضله پیریفورمیس این است که به گردش لگن و چرخش پا به سمت بیرون ران کمک می کند. وجود و کاربرد این عضله در بدن اهمیت بسیار زیادی دارد، زیرا در زیر آن یک رشته عصب سیاتیک قرار گرفته است. عصب سیاتیک از لگن تا پایین پا کشیده شده است و در طول مسیر خود به شاخه‌های زیادی تقسیم می‌شود.

 

 

عضله پیریفورمیس
                                                                                                                  آناتومی عضله پیریفورمیس


سندروم پیریفورمیس چیست؟

سندروم پیریفورمیس وضعیتی است که در آن، عضله پیریفورمیس باعث ایجاد اسپاسم و درد در ناحیه لگن می شود. در واقع، سندروم پیریفورمیس یک اختلال عصبی ـ عضلانی است و زمانی ایجاد می شود که عضله پیریفورمیس عصب سیاتیک را تحت فشار قرار دهد. درد این بیماری به درد سیاتیک شباهت دارد و بیماران در زمان ابتلا به این بیماری در پشت و داخل پا احساس درد، بی حسی و سوزش می کنند.

علت ابتلا به سندروم پیریفورمیس

علت دقیق ابتلا به سندروم پیریفورمیس هنوز شناخته نشده است، اما زنان بیشتر از مردان به این بیماری مبتلا می شوند. در مطالعات محققان مشخص شده است که میزان ابتلای زنان به این بیماری 6 برابر مردان است. سندروم پیریفورمیس یک بیماری غیر معمول است و تشخیص آن کار دشواری است. برخی از مهمترین دلایل سندروم پیریفورمیس عبارتند از:

اسپاسم عضلانی در عضله لگن:  این اسپاسم می تواند به دلیل تحریک در عضله پیریفورمیس یا تحریک ساختار مجاور مانند مفصل ساکرولیاک یا ران باشد.
انقباض عضله: انقباض ایجاد شده در اثر واکنش به آسیب یا درد.
تورم عضله: تورم ناشی از هر نوع آسیب مثل ضربه و شکستگی .
غیر طبیعی بودن ستون فقرات: مانند بیماری اسکولیوز.

یکسان  نبودن طول پاها: زمانی که طول پاها متفاوت باشد احتمال بروز این سندروم بیشتر است.
سابقه جراحی لگن: لگن هایی که قبلا رویشان عمل جراحی انجام شده باشد، در برابر بیماری آسیب پذیرتر هستند.
انجام ورزش های شدید: ورزش هایی که به لگن ضربه بزنند، می توانند باعث ابتلا به این بیماری شوند.
خونریزی در ناحیه عضله پیریفورمیس: بهتر است بدانید که ایجاد هرگونه اختلال در این عضله می تواند عصب سیاتیک را تحریک و موجب سندروم شود.
پیچش ناگهانی لگن: در رفتگی و پیچش لگن باعث صدمه دیدن عضله پیریفورمیس می شود.
علاوه بر این، یک یا ترکیبی از موارد بالا می توانند بر عضله پیریفورمیس (ایجاد درد لگن) و عصب سیاتیک مجاور (باعث درد، سوزنی شدن یا بی حسی در پشت ران، لگن یا پا) تاثیر بگذارند.

 

 

سندروم پیریفورمیس
                                                                                                                                درد عضله پیریفورمیس


علائم ابتلا به سندروم پیریفورمیس

افراد مبتلا به سندروم پیریفورمیس ممکن است علائم مختلفی داشته باشند. به طور معمول، سندروم پیریفورمیس با علائمی مانند درد، سوزش و یا بی حسی در لگن و باسن شروع می شود. این درد می تواند در طول عصب سیاتیک پخش شود. غالباً این وضعیت با توجه به علائم بیمار، با یک معاینه فیزیکی و پس از حذف سایر علل احتمالی درد بیمار تشخیص داده می شود. بر اساس تجربه، اغلب بیماران احساس درد شدید در پشت ران، لگن و پا را بیان می کنند.

علائم معمولی ابتلا به سندروم پیریفورمیس می تواند شامل موارد زیر باشد:

• دردناک بودن نشستن روی صندلی ماشین
• احساس درد در ناحیه لگن هنگام دویدن
• احساس درد لگن هنگام بالا رفتن از پله و سطوح شیب دار
• احساس درد در زمان نشستن به مدت طولانی
• کاهش دامنه حرکتی مفاصل
• درد هنگام اجابت مزاج

علائم سندروم پیریفورمیس اغلب پس از نشستن در مدت زمان طولانی و یا راه رفتن شدیدتر می شود و پس از دراز کشیدن به پشت بهتر می شود.

عضله پیریفورمیس
عضله پیریفورمیس

عوامل ایجاد سندروم پیریفورمیس

بهتر است این نکته را بدانید که افرادی که برای مدت طولانی فعالیت های نشسته انجام می دهند در معرض خطر ابتلا به سندروم پیریفورمیس قرار دارند:
مانند افرادی که در طول روز برای مدت طولانی در جلوی تلویزیون قرار می گیرند، یا افرادی که به دلیل نوع شغل خود باید دائم یا مدتهای طولانی پشت کامپیوتر بنشینند. علاوه بر این، ورزشکارانی که زیاد زمین می خورند و لگن آن ها دائما تحت تنش و ضربه است. جالب است بدانید افرادی که کیف پول خود را در جیب عقب شلوار خود می گذارند و دائم روی آن می نشینند نیز در معرض این بیماری قرار دارند. به سندروم پیریفورمیس، سندروم کیف پول هم گفته می شود.

روشهای پیشگیری از ابتلا به سندروم پیریفورمیس

به طور کلی، هیچ راه قابل اطمینانی برای جلوگیری از ابتلا به سندروم پیریفورمیس وجود ندارد. برای افرادی که این بیماری و یا دیگر مشکلات کمر را دارند، توصیه های استاندارد عبارتند از انجام ورزش های خانگی و حرکات کششی، نگذاشتن کیف پول در جیب عقب، اجتناب از نشستن طولانی مدت.

با اینکه در برخی موارد ممکن است ورزش باعث ایجاد سندروم پیریفورمیس شود، اما انجام ورزش منظم می تواند به کاهش خطر ابتلا به این بیماری کمک کند. ماهیچه های بدن برای این که سالم و قوی شوند به ورزش نیاز دارند. برای کمک به پیشگیری از آسیب های ناشی از سندروم پیریفورمیس می توانید کارهای زیر را انجام دهید:

– گرم کردن و انجام حرکات کششی قبل از شروع تمرین
– به تدریج شدت اجرای حرکات ورزشی را افزایش دهید
– از تپه ها و یا سطوح ناهموار بالا و پایین نروید.
–  مدت طولانی یک جا ننشینید.

اگر شما قبلاً به سندروم پیریفورمیس مبتلا شده و درمان شده اید، احتمال دارد در معرض خطر عود مجدد قرار داشته باشید. در این حالت، یکی از مواردی که بسیار توصیه می شود فیزیوتراپی است. فیزیوتراپی می تواند از بازگشت بیماری و یا عود کردن آن جلوگیری کند.

درمان سندروم پیریفورمیس با فیزیوتراپی

در حالیکه داروهای ضد درد، آرام بخش های عضلانی و داروهای ضد التهاب برای درمان توصیه می شود، اما اصلی ترین و بهترین درمان سندروم پیریفورمیس، انجام فیزیوتراپی و حرکات کششی است. این عارضه معمولا با استراحت و فیزیوتراپی کاملا درمان می شود.

اولین مرحله از فرایند درمان افرادی که از این بیماری رنج می برند، یک معاینه جامع و گسترده توسط یک فیزیوتراپیست متخصص است. این معاینه شامل بررسی دقیق حالات گام برداشتن بیمار، پاها، زانوها، مفاصل و عضلات ران و لگن است. با انجام این معاینه علت درد مشخص و عضلاتی که در پیشرفت سندروم پیریفورمیس نقش داشته اند، شناسایی می شوند. در ادامه فیزیوتراپیست با توجه به پیشرفت بیماری یک یا چندین روش درمانی غیر تهاجمی را استفاده می کند. هدف از اجرای فیزیوتراپی، حذف نشانه های بیماری از طریق یک برنامه سیستماتیک طراحی شده و هدفمند است. این برنامه برای افزایش دامنه حرکات مفاصل اطراف پیریفورمیس و بازیابی توان عضلات است.

 

 

 


برخی از روش های درمانی را که در مراکز فیزیوتراپی استفاده می شوند، در ادامه توضیح داده شده است:

بهبود تحرک مفاصل ساکروایلیاک

مفاصل ساکروایلیاک اتصال میان استخوان مثلثی شکل و استخوان مسطح لگن است. بدیهی است که التهاب و عملکرد بد این مفصل باعث می تواند ایجاد تنش بر عضله پیریفورمیس شود. در این گونه موارد، فیزیوتراپیست می تواند بهترین روش برای نشستن، راه رفتن، خوابیدن و فعالیت های روزانه را به گونه ای که کمترین فشار به مفاصل ساکروایلیاک وارد شود به بیمار آموزش دهد.

 

مفاصل ساکروایلیاک
                                                                                                                                  مفاصل ساکروایلیاک


تقویت رباط های مفصل ران

در این روش درمان، بر روی عضلاتی تمرکز می شود که به حرکت باسن به سمت خارج بدن کمک می کنند. قدرت عضلات برای حفظ تعادل و حفظ اندام تحتانی و کاهش درد و فشار بر عضله پیریفورمیس امری ضروری است. فیزیوتراپیست بر اساس توانایی بیمار ورزش هایی را برای تقویت عضلات به او آموزش می دهد.

سرد و گرم کردن

سرد و گرم کردن عضلات پا و لگن می تواند در را کمتر کند. می توانید بسته یخ را در یک حوله نازک قرار دهید تا بسته یخ به طور مستقیم با پوست بدنتان تماس پیدا نکند. یخ را به مدت 15 تا 20 دقیقه نگه دارید. سپس از یک پد حرارتی در همان قسمت حدود 15 دقیقه استفاده کنید. سعی کنید این روش را هر چند ساعت یک بار تکرار کنید تا درد را تسکین دهد.

ماساژ تراپی

ماساژ تراپی یک درمان شناخته شده برای سندروم پیریفورمیس است که می تواند  درد بیمار را تا حد زیادی کم کند. ماساژ درمانی در ارتباط با سندروم پیریفورمیس حداقل دو مزیت کلیدی دارد:
– ماساژ، عضله پیریفورمیس را شل می کند. شل شدن عضله می تواند مانع اسپاسم و کاهش فشار بر عصب سیاتیک شود.
– ماساژ باعث آزاد شدن اندورفین می شود که درد بیمار را تا حد زیادی کاهش می دهد.

 

 

ماساژ درمانی سندروم پیریفورمیس
                                                                                                                                    ماساژ درمانی


الکتروتراپی

مفهوم استفاده از برق در بدن ممکن است دردناک باشد. با این حال بسیاری از افراد مبتلا به سندروم پیریفورمیس با روش الکتروتراپی احساس آرامش می کنند. تحریک الکتریکی به طور مستقیم می تواند انتقال سیگنال های درد در طول اعصاب را مسدود کند. علاوه بر این، تحریک الکتریکی باعث تسریع انتشار آندورفین ها و مسکن های طبیعی تولید شده توسط بدن می شود.

 

 

الکتروتراپی سندروم پیریفورمیس
                                                                                                                             الکتروتراپی

درای نیدلینگ

درای نیدلینگ یا سوزن خشک یکی از روش های مفید درمان است که فیزیوتراپیست می تواند برای کاهش درد استفاده کند. در این روش با آزاد کردن یا غیرفعال کردن تریگر پوینت یا نقاط ماشه ای لگن، دامنه حرکتی را افزایش و درد را کاهش می دهد. درای نیدلینگ تنش عضلانی پیریفورمیس را کاهش داده و باعث توان بخشی عضلات لگن بیمار می شود.

 

 

درای نیدلینگ سندروم پیریفورمیس
درای نیدلینگ


آشنایی با چند حرکت ورزشی و کششی برای عضلات پیریفورمیس

در ادامه بهترین حرکات کششی برای درمان سندروم پریفورمیس را معرفی کرده ایم:

جمع کردن زانوها

درر این روش، ابتدا باید عضلات باسن و پیریفورمیس گرم شوند. درحالت خوابیده زانو ها را با دست بگیرید و کمی بکشید. 5 تا 30 ثانیه در این  حالت نگه دارید و سپس به آرامی پا را رها کنید. این حرکت باعث کشش پشت و عضله پیریفورمیس می شود.

 

 

حرکات کششی برای درمان سندروم پیریفورمیس
جمع کردن دو زانو


خم کردن یک زانو

حرکت قبل را برای یک زانو انجام دهید. یکی از زانوها را به آرامی بکشید و پای دیگر را به صورت شکسته روی زمین قرار دهید. 5 تا 30 ثانیه در این حالت نگه دارید و سپس به آرامی پا را رها کنید. مقدار کشش عضله پیریفورمیس بستگی به میزان درد شما در لگن دارد. سعی کنید حرکت را بدون درد انجام دهید.

 

 

حرکات کششی برای درمان سندروم پیریفورمیس
                                                                                                                          خم کردن یک زانو

زانو به اطراف

 

برای تشدید کشش عضله بیرونی لگن، سعی کنید هر دو زانو را به یک طرف ببرید. زانو ها را تا جایی که احساس می کنید چیزی در عضله اتفاق می افتد حرکت دهید. توجه داشته باشید که هنگام انجام این حرکت نباید احساس درد کنید. 5 تا 30 ثانیه صبر کنید، سپس به آرامی پاهایتان را به موقعیت اصلی بازگردانید.

حرکات کششی برای درمان سندروم پیریفورمیس
خم کردن زانو طرفین

کشش به سبک یوگا

زانوی یکی از پاها را خم کرده و روی پای دیگر قرار دهید. دست مخالف را به سمت بالا برده و در امتداد بدن بکشید. توجه داشته باشید که قوز نکنید و دست و بدن را در یک راستا قرار دهید. سعی نکنید خیلی به خودتان فشار بیاورید. این حرکت برای تقویت مفاصل بسیار مفید است. علاوه بر این، یکی از بهترین روش ها برای تقسیم مساوی وزن شما روی استخوان های لگن است.

نکته پایانی در مورد گرفتگی عضله پریفورمیس

با تشخیص سریع و درمان از طریق فیزیوتراپی می توان سندروم پیریفورمیس را کنترل و درمان کرد. با این حال، بیماری سندروم پیریفورمیس ممکن است مزمن شود و اگر تشخیص و درمان آن به تأخیر بیفتد ممکن است نتایج ضعیف تری از طریق فیزیوتراپی به دست آید و شما مجبور به انجام جراحی روی این عضله شوید. در آخر توجه داشته باشید اگر قصد انجام حرکات کششی در منزل را دارید، توصیه می شود ابتدا تمرین ها را زیر نظر فیزیوتراپیست انجام دهید تا در صورت نیاز حرکات و تکنیک شما را اصلاح کند و ایرادها را برایتان بگوید.

در پایان اگر سوالی در مورد این بیماری دارید می توانید آن را در قسمت نظرات زیر همین مقاله مطرح کنید. سوالات شما را پاسخ خواهیم داد.

5 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *