درد عضو خیالی

شیوع درد عضو خیالی در گزارشهای مختلف 2 تا 97% بوده، که براساس انواع مختلف تعاریف و معیارها با یکدیگر فرق می کنند. در مطالعات معتبر، شیوع آن حدود 70% ذکر شده که با گذشت چندین سال از قطع عضو، میزان شیوع آن را بیشتر می کند ولی این موضوع هنوز به اثبات نرسیده است.

بین استفاده از اندام مصنوعی و سن پائین با کاهش میزان این درد ارتباطی وجود دارد. تا کنون ارتباط محکمی بین فاکتورهای قبل از قطع عضو و درد عضو خیالی یافت نشده است و شواهد اندکی نیز وجود دارد که فاکتورهای پس از قطع عضو در ایجاد یا تشدید آن نقشی داشته باشد. برخی از بیماران ابراز می کنند که درد عضو خیالی در آنان در زمان قطع عضو شروع شده ولی بعضی دیگر زمان شروع آن را هفته، ماه ها یا حتی سال ها بعد از قطع عضو بیان می کنند. در این مقاله از وب سایت دکتر ذاکری اطلاعات مفیدی را در این زمینه برایتان فراهم کرده ایم که پیشنهاد می کنیم تا انتها بخوانید.

علل و چگونگی اثر

  1. عوامل محیطی
  2. عوامل نخاعی
  3. عوامل مرکزی
  4. عوامل روانی

 

عوامل روانی درد عضو خیالی

گاهی اوقات علت بروز این دردها را عوامل روانی در نظر می گیرند و آن را به عنوان یک درد روحی روانی تلقی می کنند، ولی با توجه به شناخت فیزیولوژی از آن، نمی تواند توجیهی برای روحی روانی بودن آن وجود داشته باشد.

عوامل احساسی باعث شروع درد شده، و بنظر می رسد که این درد در عضو غالب بیشتر دیده می شود. افرادی که روحیات سختگیری داشته و شغل مشخصی ندارند بیشتر دچار آن می شوند. این بیماران معمولاً افسرده بوده، شکایت بیشتری از درد مناطق دیگر داشته، و مشکلات اجتماعی بیشتری در بین مردم دارند. وضعیت روحی افراد می تواند تحت تأثیر عامل قطع عضو، شخصیت بیمار و محیط اطراف وی قرار بگیرد. اطلاعات اندکی در مورد ارتباط بین علائم اولیه روانی و باقی ماندن درد عضو خیالی وجود دارد.

سن

یکی از عوامل بروز این پدیده سن است، به طوری که در کودکان کمتر بوده و با سن افزایش می یابد، و این نشانه اهمیت شکل پذیری و انطباق پذیری دستگاه عصبی بر علیه ایجاد یک پدیده است.

تا کنون هیچ تئوری مشخصی به عنوان عامل اصلی این درد ارائه نشده است. تغییرات محیطی وجود دارد  و تغییراتی در نخاع و مغر هم به وجود می آید. معلوم نیست که آیا عوامل شناختی و عاطفی ناشی از عوامل محیطی بوده و یا خودشان باعث تشدید آن ها می شود یا خیر.

 

 

درد عضو خیالی


علائم و نشانه ها

در عضو خیالی در بسیاری از بیماران پس از قطع عضو به سرعت شروع می شود و یا در کمتر از چندماه یا چندین سال بعد از آن می تواند رخ دهد. در برخی از بیماران بطور خود به خودی بهبود پیدا کرده که در طی اولین سال از شروع درد عضو خیالی رخ می دهد. درد بیشتر در انتهای اندام مانند انگشت شست، نوک انگشتان، مچ و کف دست دیده می شود.

مشخصات درد عضو خیالی

این بیماران تمام احساسات دردناک را از خود نشان می دهند. درد می تواند مداوم یا متناوب و یا به صورت حمله شدید، یا اتفاقی باشد. شدت درد در افراد مختلف فرق می کند، در بعضی فقط آزار دهنده ولی در برخی افراد غیرقابل تحمل است بطوری که موجب اختلال در زندگی می شود. دردهای شدید می تواند همراه با پاراستزی باشد. کیفیت درد هم متفاوت بوده و معمولاً بصورت سوزشی، دردهای مداوم، گرفتن و ول کردن، فرو کردن چاقو، آتش گرفتن، یا برق گرفتن توصیف می گردد.

 

در یک چهارم از بیماران، درد به صورت سوزشی، دردهای مداوم و ضربان دار بوده و آن را به صورت نزدیک شدن عضو به آتش تعبیر می کنند، این بیماران شاید به انجام بلوک سمپاتیک پاسخ دهند. یک سوم بیماران از درد ناشی از موقعیت غیرطبیعی عضو شکایت دارند. بطور مثال، دست و پا بصورت دردناک بهم پیچ خورده است، یا محکم و سفت یا در حالت خمیده قرار گرفته و بیمار نمی تواند عضو خود را آزاد کند.

 

در بعضی از آن ها، انگشتان و شست به هم فرو رفته و ناخن وارد کف دست می شود. در این مواقع بیمار نمی تواند این وضعیت غیرقابل تحمل را عوض کند. حتی بعضی اعلام می کنند که ناخن آن ها را می کشند. بعضی ابراز می کنند که یک باند محکم وسیعی دور عضو خیالی کشیده شده است و هرلحظه محکم تر می شود. تا کنون رابطه ای بین نوع احساس بیان شده و دلیل قطع عضو و یا عوامل دیگر یافت نشده است.

 

 

 

عوامل تشدید کننده درد عضو خیالی

عواملی مانند خستگی، بیخوابی، اضطراب و نگرانی باعث تشدید این درد می شود. درد با سرد و گرم کردن محل استامپ یا آویزان کردن آن می تواند بیشتر شده، و حتی خمیازه کشیدن، ادرار و مدفوع کردن هم درد را افزایش می دهد. برخلاف مواقعی که عضو خیالی درد ندارد و حرکت آن مشکل نمی کند، در صورت بروز درد، حرکت آن برای بیمار شاید ناممکن بوده، و در برخی از موارد، پوشیدن اندام مصنوعی باعث بلند شدن عضو خیالی و تشدید درد می گردد.

مدت درد معلوم نبوده، و در بعضی از بیماران به صورت موقت و تا چندماه است و در بعضی دیگر پس از یک سال یا بیشتر از بین می رود. در بسیاری از افراد، درد برای یک دهه و یا بیشتر باقی می ماند. بعضی بیماران یک درد زمینه ای دارند که بیشتر باقی می ماند. بعضی بیماران یک درد زمینه ای دارند که حملات درد روی آن سوار می شود.

تماس با محل استامپ و یا ایجاد عوامل پاتولوژیک روی آن مثل عفونت، درد عضو خیالی را زیادتر می کند. برخی از بیماران دچار دردهای ارجاعی از سایر اعضا (مانند قلب) به عضو خیالی می شوند. دستکاری در نوروما می تواند احساس عضو خیالی را به درد عضو خیالی تبدیل کند.

درمان

دوم سوم بیماران مبتلا به قطع عضو، دچار درد عضو خیالی شده و در 10 درصد آن ها این درد غیرقابل تحمل می گردد. درمان های متفاوتی ارائه شده ولی شواهدی دال بر تأثیر یک روش خاص وجود ندارد. استفاده از فقط یک روش خاص شاید در 10 درصد بیماران مبتلا به درد استامپ یا درد عضو خیالی مفید باشد. روش های پیشگیرانه مؤثر نبوده و متأسفانه روش درمانی خیلی مؤثری در مطالعات مختلف یافت نشده است.

1 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *